Giao kèo “phản bội mất hết tài sản” liệu có hiệu lực pháp luật?
Khách hàng hỏi: "Tôi và chồng đã kết hôn nhiều năm. Đầu năm nay tôi phát hiện chồng có mối quan hệ ngoài luồng. Rất tức giận, tôi yêu cầu ly hôn nhưng chồng xin lỗi và hứa hẹn nếu còn ngoại tình thì toàn bộ tài sản sẽ thuộc hết về tôi. Chúng tôi đã lập văn bản ghi nhận thỏa thuận trên, có chữ ký của cả hai. Luật sư cho tôi hỏi: Trong trường hợp ly hôn, thỏa thuận trên có hiệu lực không?"
Đây là tình huống không hiếm gặp trong thực tế hôn nhân, khi cảm xúc giận dữ dẫn đến những cam kết “mạnh tay” về tài sản. Tuy nhiên, để xác định hiệu lực của thỏa thuận, cần đặt nó trong khuôn khổ pháp luật về tài sản vợ chồng.

Luật hôn nhân gia đình 2014 quy định vợ, chồng có quyền lựa chọn chế độ tài sản theo thuận. Tuy nhiên cần đáp ứng một số quy định của pháp luật về hình thức, nội dung và các trường hợp bị Tòa án tuyên bố vô hiệu.
1. Về thỏa thuận chế độ tài sản vợ chồng
Theo quy định tại Điều 47 Luật hôn nhân và gia đình 2014: “Trong trường hợp hai bên kết hôn lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận thì thỏa thuận này phải được lập trước khi kết hôn, bằng hình thức văn bản có công chứng hoặc chứng thực. Chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận được xác lập kể từ ngày đăng ký kết hôn”.
2. Về nội dung thỏa thuận
Theo quy định tại Điều 48 Luật hôn nhân và gia đình 2014 và Điều 15 Nghị định 126/2014/NĐ-CP, nội dung của thỏa thuận về chế độ tài sản vợ chồng bao gồm:
- Tài sản giữa vợ chồng bao gồm tài sản chung và tài sản riêng của vợ, chồng
- Giữa vợ chồng bao gồm tài sản chung và tài sản riêng của vợ, chồng mà tất cả tài sản di vợ, chồng có được trước khi kết hôn hoặc trong thời kì hôn nhân đều thuộc tài sản chung
- Giữa vợ và chồng có tài sản chung mà tất cả tài sản do vợ, chồng có được trước khi kết hôn và trong thời kỳ hôn nhân đều thuộc sở hữu riêng của người có được tài sản đó
- Xác định theo thỏa thuận khác của vợ chồng
3. Trường hợp chế độ tài sản vợ chồng bị tuyên bố vô hiệu
Chế độ tài sản vợ chồng sẽ bị Tòa án tuyên bố vô hiệu nếu thuộc các trường hợp quy định tại Điều 50 Luật hôn nhân và gia đình 2014:
a) Không tuân thủ điều kiện có hiệu lực của giao dịch được quy định tại Bộ luật Dân sự và các luật khác có liên quan;
b) Vi phạm một trong các quy định tại các Điều 29, 30, 31 và 32 của Luật này;
c) Nội dung của thỏa thuận vi phạm nghiêm trọng quyền được cấp dưỡng, quyền được thừa kế và quyền, lợi ích hợp pháp khác của cha, mẹ, con và thành viên khác của gia đình.
Đối với trường hợp trên, thỏa thuận “nếu ngoại tình thì toàn bộ tài sản sẽ thuộc về người còn lại” có dấu hiệu vi phạm điều kiện có hiệu lực của giao dịch được quy định tại Bộ luật Dân sự. Trước hết, thỏa thuận có dấu hiệu vi phạm đạo đức xã hội. Việc ràng buộc 1 bên mất toàn bộ tài sản mà không xem xét đến công sức đóng góp của họ trong hôn nhân có thể bị coi là mang tính trừng phạt bất công. Thỏa thuận này có thể dẫn đến việc 1 bên thiệt hại nghiêm trọng về kinh tế, gây ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống, thậm chí có thể rơi vào tình trạng túng quẫn. Bên cạnh đó, thỏa thuận này có thể được lập trong tình trạng ép buộc hoặc ảnh hưởng tâm lý, đặc biệt khi một bên bị phát hiện ngoại tình và phải chịu áp lực lớn về tinh thần. Trong trường hợp đó, nếu người vi phạm ký kết thỏa thuận không thực sự tự nguyện, mà chỉ muốn xoa dịu mâu thuẫn hoặc giữ gìn hôn nhân trong lúc khủng hoảng, thì thỏa thuận này không đảm bảo tính hợp pháp. Căn cứ theo điểm a khoản 1 điều 50 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận trên không có hiệu lực pháp luật.
Trong thực tế, những thỏa thuận về tài sản mang tính "răn đe" như trên thường không đáp ứng đầy đủ điều kiện về hình thức và nội dung theo quy định của pháp luật, dẫn đến nguy cơ bị tuyên vô hiệu nếu xảy ra tranh chấp. Vì vậy, trước khi đưa ra bất kỳ thỏa thuận nào liên quan đến tài sản vợ chồng, đặc biệt trong bối cảnh ly hôn, người dân cần được tư vấn kỹ lưỡng từ góc độ pháp lý.
Trong trường hợp có vướng mắc hoặc cần hỗ trợ pháp lý, hãy liên hệ ngay tới Công ty Luật Phương Bình hoặc gọi điện đến hotline 0927625666 để được đội ngũ chuyên gia của chúng tôi tư vấn và giải quyết kịp thời.
