Gần đây, tôi có đi khám bệnh tại một bệnh viện lớn và nghe được rất nhiều thông tin rằng bác sĩ nhận tiền phong bì của bệnh nhân. Cho hỏi pháp luật quy định để xử lý trong trường hợp này không? Với mức phạt là bao nhiêu?
Trong hệ thống y tế hiện đại, sự công bằng và minh bạch trong dịch vụ chăm sóc sức khỏe là hai yếu tố quan trọng hàng đầu nhằm bảo vệ quyền lợi của bệnh nhân và duy trì uy tín của ngành y tế. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hành vi nhận tiền phong bì của bác sĩ vẫn tồn tại, gây nhiều vấn đề nghiêm trọng. Vietlawyer sẽ giải đáp thắc mắc của các bạn qua bài viết dưới đây:
1. Định nghĩa và tầm quan trọng của việc cấm nhận tiền phong bì
Hành vi nhận tiền phong bì từ bệnh nhân của bác sĩ hoặc nhân viên y tế được hiểu là việc nhận các khoản tiền hoặc quà tặng từ bệnh nhân hoặc người nhà bệnh nhân ngoài mức phí dịch vụ chính thức. Điều này, vi phạm nguyên tắc công bằng và minh bạch trong hệ thống chăm sóc sức khỏe, làm giảm chất lượng dịch vụ và sự tin tưởng của công chúng vào ngành y tế.
2. Quy định pháp luật về việc xử lý việc nhận tiền phong bì
- Nguyên tắc hành nghề quy định tại Điều 3 Luật Khám chữa bệnh 2009 quy định như sau:
Điều 3. Nguyên tắc trong hành nghề khám bệnh, chữa bệnh
1. Bình đẳng, công bằng và không kỳ thị, phân biệt đối xử đối với người bệnh.
2. Tôn trọng quyền của người bệnh; giữ bí mật thông tin về tình trạng sức khỏe và đời tư được ghi trong hồ sơ bệnh án, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 8, khoản 1 Điều 11 và khoản 4 Điều 59 của Luật này.
3. Kịp thời và tuân thủ đúng quy định chuyên môn kỹ thuật.
4. Ưu tiên khám bệnh, chữa bệnh đối với trường hợp cấp cứu, trẻ em dưới 6 tuổi, người khuyết tật nặng, người từ đủ 80 tuổi trở lên, người có công với cách mạng, phụ nữ có thai.
5. Bảo đảm đạo đức nghề nghiệp của người hành nghề.
6. Tôn trọng, hợp tác và bảo vệ người hành nghề khi làm nhiệm vụ.
Căn cứ theo khoản 14 Điều 6 Luật Khám chữa bệnh 2009 có quy định nghiêm cấm hành vi đưa, nhận, môi giới hối lộ trong khám chữa bệnh:
Điều 6. Các hành vi bị cấm
...
14. Đưa, nhận, môi giới hối lộ trong khám bệnh, chữa bệnh.
Như vậy, theo quy định này pháp luật nghiêm cấm việc đưa, nhận hối lộ khi khám chữa bệnh, đây là hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp của bác sĩ và sẽ được xử lý theo quy định.
- Về xử lý hành chính: Theo khoản 4.b Điều 28 Nghị định 176/2013/NĐ-CP quy định như sau:
Điều 28. Vi phạm quy định về hành nghề và sử dụng chứng chỉ hành nghề của người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh
...
4. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Bán thuốc cho người bệnh dưới mọi hình thức, trừ người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh bằng y học cổ truyền;
b) Đưa, nhận, môi giới hối lộ trong khám bệnh, chữa bệnh nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Do đó, hành vi đưa, nhận, môi giới hối lộ trong khám, chữa bệnh nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
- Về xử lý hình sự: Căn cứ tại điều 354 Bộ luật Hình sự 2015 quy định:
Điều 354. Tội nhận hối lộ
1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận bất kỳ lợi ích nào sau đây cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm hoặc đã bị kết án về một trong các tội quy định tại Mục 1 Chương này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;
b) Lợi ích phi vật chất.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
a) Có tổ chức;
b) Lạm dụng chức vụ, quyền hạn;
c) Của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
d) Gây thiệt hại về tài sản từ 1.000.000.000 đến dưới 3.000.000.000 đồng;
đ) Phạm tội 02 lần trở lên;
e) Biết rõ của hối lộ là tài sản của Nhà nước;
g) Đòi hối lộ, sách nhiễu hoặc dùng thủ đoạn xảo quyệt.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm:
a) Của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;
b) Gây thiệt hại về tài sản từ 3.000.000.000 đồng đến dưới 5.000.000.000 đồng.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình:
a) Của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên;
b) Gây thiệt hại về tài sản 5.000.000.000 đồng trở lên.
5. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.
6. Người có chức vụ, quyền hạn trong các doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước mà nhận hối lộ, thì bị xử lý theo quy định tại Điều này.
Như vậy, bác sĩ nhận phong bì của nạn nhân khi khám, chữa bệnh thì tùy mức độ nhẹ sẽ bị xử lý hành chính, nặng thì truy cứ TNHS về Tội nhận hối lộ. Hành vi nhận tiền phong bì của bác sĩ không chỉ vi phạm pháp luật mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín của ngành y tế và chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Để duy trì sự công bằng và minh bạch trong hệ thống y tế, việc tuân thủ các quy định pháp luật là rất quan trọng. Các cơ sở y tế cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa và xử lý nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm để bảo vệ quyền lợi của bệnh nhân và duy trì niềm tin của công chúng vào y tế.
Trên đây là chia sẻ của Công ty Luật VietLawyer, với kinh nghiệm nhiều năm trong mọi lĩnh vực pháp lý, nếu khách hàng có nhu cầu tư vấn các vấn đề liên quan đến các vấn đề pháp lý khác, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua website: https://vietlawyer.vn/ hoặc Hotline: 0927.625.666 để được tư vấn và giải đáp thắc mắc.
