Vấn đề thu tiền điện với giá cao hơn so với quy định đối với người thuê trọ đã và đang là một mối quan tâm lớn trong xã hội, đặc biệt là ở các khu đô thị lớn với số lượng người lao động và sinh viên đông đảo. Hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người thuê trọ mà còn vi phạm các quy định pháp luật về quản lý giá điện. Vậy hành vi chủ nhà trọ thu tiền điện cao hơn mức quy định thì sẽ bị xử phạt như thế nào?
Hãy cùng Vietlawyer tìm hiểu vấn đề này qua bài viết dưới đây:

1. Quy định pháp luật về thu tiền điện trong nhà trọ
Theo quy định tại Thông tư số 25/2018/TT-BCT sửa đổi bổ sung một số điều của Thông tư số 16/2014/TT-BCT, tiền điện trong các hộ gia đình, bao gồm các nhà trọ, phải được tính theo biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc thang:
- Điều 10 của Thông tư 16/2014/TT-BCT sửa đổi bổ sung tại Thông tư 25/2018/TT-BCT quy định:
Điều 10. Giá bán lẻ điện sinh hoạt
1. Giá bán lẻ điện sinh hoạt áp dụng với hộ sử dụng điện cho nhu cầu sinh hoạt có hợp đồng mua bán điện trực tiếp với bên bán điện. Mỗi hộ sử dụng điện trong một tháng được áp dụng một định mức sử dụng điện sinh hoạt.
2. Bên mua điện sinh hoạt có các hộ sử dụng điện dùng chung công tơ (có hộ khẩu riêng) áp dụng giá bán điện cho các hộ sử dụng theo nguyên tắc định mức chung của bên mua điện bằng định mức của từng bậc nhân với số hộ sử dụng điện dùng chung công tơ.
3. Bên mua điện sử dụng vào mục đích sinh hoạt cho nhà ở tập thể của cán bộ, công nhân viên chức, lực lượng vũ trang, nhà ở của người tu hành; ký túc xá học sinh, sinh viên áp dụng như sau:
a) Trường hợp có thể kê khai được số người thì cứ 4 người (căn cứ vào sổ tạm trú hoặc danh sách cán bộ, chiến sỹ có xác nhận của thủ trưởng đơn vị đối với lực lượng vũ trang) được tính là một hộ sử dụng điện để áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt;
b) Trường hợp không thể kê khai được số người thì áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt của bậc 3: từ 101 - 200 kWh cho toàn bộ sản lượng điện đo đếm được tại công tơ.
4. Bên mua điện sử dụng vào mục đích sinh hoạt của người thuê nhà để ở áp dụng như sau:
a) Tại mỗi địa chỉ nhà cho thuê, bên bán điện chỉ ký một hợp đồng mua bán điện duy nhất. Chủ nhà cho thuê có trách nhiệm xuất trình sổ tạm trú hoặc chứng từ xác nhận tạm trú của cơ quan Công an quản lý địa bàn của người thuê nhà;
b) Đối với trường hợp cho hộ gia đình thuê: Chủ nhà trực tiếp ký hợp đồng mua bán điện hoặc ủy quyền cho hộ gia đình thuê nhà ký hợp đồng mua bán điện (có cam kết thanh toán tiền điện), mỗi hộ gia đình thuê nhà được tính một định mức;
c) Trường hợp cho sinh viên và người lao động thuê nhà (bên thuê nhà không phải là một hộ gia đình):
- Bên bán điện có trách nhiệm thông báo công khai và cấp định mức cho chủ nhà căn cứ vào sổ tạm trú hoặc chứng từ xác nhận tạm trú của cơ quan Công an quản lý địa bàn. Cứ 4 người được tính là một hộ sử dụng điện để tính số định mức áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt, cụ thể: 1 người được tính là 1/4 định mức, 2 người được tính là 1/2 định mức, 3 người được tính là 3/4 định mức, 4 người được tính là 1 định mức;
- Đối với trường hợp cho sinh viên và người lao động thuê nhà đăng ký tạm trú từ 12 tháng trở lên thì chủ nhà trực tiếp ký hợp đồng mua bán điện hoặc đại diện người lao động hoặc sinh viên thuê nhà ký kết hợp đồng mua bán điện (có cam kết thanh toán tiền điện của chủ nhà). Trường hợp thời hạn thuê nhà dưới 12 tháng thì chủ nhà phải trực tiếp ký hợp đồng mua bán điện;
- Trường hợp người thuê nhà không ký hợp đồng trực tiếp với bên bán điện thì chủ nhà cho thuê có trách nhiệm thu tiền điện của người thuê nhà theo đúng giá bán lẻ điện trong hoá đơn tiền điện hàng tháng do đơn vị bán lẻ điện phát hành cộng thêm 10% cho tổn thất điện năng, chi phí chiếu sáng và bơm nước dùng chung;
- Khi có thay đổi về số người thuê nhà, chủ nhà cho thuê có trách nhiệm thông báo cho bên bán điện để điều chỉnh định mức tính toán tiền điện. Bên bán điện có quyền kiểm tra, yêu cầu bên mua điện xuất trình sổ đăng ký tạm trú hàng tháng để xác định số người tính số định mức khi tính toán hóa đơn tiền điện;
- Trường hợp không thể kê khai được số người thì áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt của bậc 3: từ 101 - 200 kWh cho toàn bộ sản lượng điện đo đếm được tại công tơ.
5. Các khách hàng mua điện qua máy biến áp riêng sử dụng vào mục đích sinh hoạt thì tính giá điện theo giá bán lẻ điện sinh hoạt.
6. Trong trường hợp bất khả kháng dẫn đến bên bán điện phải dịch chuyển thời điểm ghi chỉ số công tơ thì lượng điện sinh hoạt của từng bậc được điều chỉnh theo số ngày thực tế của kỳ ghi chỉ số công tơ đó.
7. Trường hợp ngày ghi chỉ số công tơ không trùng với ngày điều chỉnh giá điện thì việc tính tiền điện cho giá điện sinh hoạt sử dụng phương pháp nội suy với các thông số sau:
a) Lượng điện thực tế khách hàng sử dụng trong kỳ ghi chỉ số;
b) Số ngày sử dụng điện thực tế (số ngày giữa hai kỳ ghi chỉ số, số ngày áp dụng giá cũ, số ngày áp dụng giá mới);
c) Mức sử dụng điện của từng bậc tính theo số ngày thực tế giữa hai kỳ ghi chỉ số.
8. Giá bán lẻ điện sinh hoạt dùng công tơ thẻ trả trước được áp dụng đối với nhóm khách hàng mua điện tạm thời và mua điện ngắn hạn sử dụng điện cho mục đích sinh hoạt. Khi điều kiện kỹ thuật và pháp lý cho phép, đơn vị bán lẻ điện có trách nhiệm lắp đặt công tơ sử dụng thẻ trả tiền trước tại các địa điểm khách hàng có nhu cầu mua điện sử dụng vào mục đích sinh hoạt
Nếu chủ nhà trọ có ký hợp đồng mua bán điện với ngành điện thì phải thu tiền điện từ người thuê trọ theo đúng biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc thang do Bộ Công Thương quy định. Trường hợp không thể tách riêng từng hộ để áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc thang, chủ nhà trọ phải áp dụng mức giá điện sinh hoạt bậc thang thấp nhất (bậc 1) cho toàn bộ lượng điện tiêu thụ.
- Nghĩa vụ công khai thông tin:
Chủ nhà trọ có trách nhiệm công khai minh bạch các thông tin liên quan đến giá điện, số điện tiêu thụ, và số tiền điện mà người thuê trọ phải trả. Việc thu tiền điện cao hơn mức giá quy định mà không thông báo rõ ràng là hành vi vi phạm pháp luật.
2. Hành vi thu tiền điện cao hơn quy định và biện pháp xử phạt
2.1. Hành vi vi phạm:
Nếu chủ nhà trọ thu tiền điện cao hơn mức giá quy định, họ đã vi phạm quy định về giá điện và quyền lợi của người tiêu dùng. Hành vi này có thể được xem là hành vi lợi dụng vị thế để trục lợi, gây thiệt hại cho người thuê trọ.
2.2. Biện pháp xử phạt hành chính:
Theo Nghị định số 134/2013/NĐ-CP, được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định số 17/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực, hành vi thu tiền điện cao hơn mức quy định có thể bị xử phạt hành chính như sau:
Phạt tiền từ 10 triệu đến 15 triệu đồng đối với hành vi thu tiền điện cao hơn mức giá quy định.
Buộc trả lại cho người thuê trọ phần tiền chênh lệch mà chủ nhà đã thu cao hơn mức giá quy định.
Ngoài ra, chủ nhà trọ còn có thể bị buộc bồi thường thiệt hại nếu người thuê trọ chứng minh được rằng họ đã chịu thiệt hại do hành vi này.
Hành vi thu tiền điện cao hơn mức giá quy định của chủ nhà trọ không chỉ vi phạm quyền lợi của người thuê trọ mà còn vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý giá điện. Biện pháp xử phạt hành chính là cần thiết để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc thu tiền điện, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người thuê trọ. Đồng thời, việc tăng cường giám sát và nâng cao nhận thức pháp luật cho các bên liên quan là cần thiết để ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.
Trên đây là chia sẻ của Công ty Luật VietLawyer, với kinh nghiệm nhiều năm trong mọi lĩnh vực pháp lý, nếu khách hàng có nhu cầu tư vấn các vấn đề liên quan đến các vấn đề pháp lý khác, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua website: https://vietlawyer.vn/ hoặc Hotline: 0927.625.666 để được tư vấn và giải đáp thắc mắc.
